نشست «شب ایوان تورگنیف» در نیشابور برگزار شد.

در این نشست، زهرا منصورزاده، مدرس و کارشناس ارشد زبان روسی و مصطفی بیان، داستان نویس و مدیر انجمن داستان سیمرغ نیشابور در مورد مهم ترین آثار داستانی ایوان تورگنیف صحبت کردند.

در انتهای این نشست، بخشی از داستان بلند «آسیا» نوشتۀ ایوان تورگنیف با صدای میکائیل شهرستانی و کرامت رودساز پخش شد.

ایوان سرگئی‌یویچ تورگنیف (متولد ۹ نوامبر ۱۸۱۸ در استان اریول، روسیه - درگذشته ۳ سپتامبر ۱۸۸۳ در بوگیوال؛ حوالی پاریس) رمان نویس، شاعر و نمایش‌نامه نویس روس بود که نخستین بار توسط او کشورهای غربی با ادبیات روسی، آشنا شدند. آثار او تصویری واقع‌گرایانه و پر عطوفت از دهقانان روس و بررسی تیزبینانه‌ای از طبقه روشنفکر جامعه روسیه که در تقلای سوق دادن کشور به عصری نوین بودند، ارائه می‌دهد.

نشست ادبی «شب ایوان تورگنیف»

ششمین جایزه داستان سیمرغ نیشابور با رقابت 600 داستان نویس به تعویق افتاد.

آفتاب صبح نیشابور / دوشنبه 30 آبان 1401 / شماره 100

اطلاعیه دبیرخانۀ ششمین جایزه داستان سیمرغ

به نام خالق قلم

 دبیرخانهٔ ششمین جایزه داستان سیمرغ، فراخوان این جایزه ادبی را پیش‌تر، در تاریخ تیر ماه سال جاری اعلام کرده بود و قرار بر آن بود آیین اختتامیه این رویداد ادبی در نیمهٔ دوم دی ماه سال جاری برگزار شود.

«انجمن داستان سیمرغ نیشابور» که بانی این جایزه ادبی است همیشه معتقد است که باید چراغ ادبیات در شهرستان‌ها روشن نگه داشته شود، اما با توجه به اینکه برگزاری جایزه داستان سیمرغ نیازمند حال و هوای بهتری است و در شرایط کنونی این فضا مهیا نیست؛ لذا با هم‌فکری داوران تصمیم بر آن شد که تاریخ اعلام نامزدها و همچنین برگزاری آیین پایانی «ششمین جایزه داستان سیمرغ» تغییر پیدا کند. از این رو به تمام داستان‌نویسان و شرکت‌کنندگان محترم اعلام می‌شود تا اطلاع ثانوی ادامهٔ این جایزه ادبی به تعویق خواهد افتاد.

بدیهی است تاریخ قطعی اعلام نامزدها، برگزیدگان و همچنین تاریخ آیین پایانی متعاقباً در اولین فرصت اعلام خواهد شد.

 پنجشنبه ۱۹ آبان ۱۴٠۱
مصطفی بیان / مدیر جایزه داستان سیمرغ
هیات داوران ششمین جایزه داستان سیمرغ

نگاهی به رمان «بی پدر» نوشتۀ مژده سالارکیا

رمان بی پدر

 مژده سالارکیا

 نشر چشمه / چاپ اول و دوم تابستان ۱۴٠۱

 یک روز جمعه نشستم داستان بلند «بی‌پدر» رو خوندم. داستان ۱۵۱ صفحه‌ای نوشتهٔ مژده سالارکیا که تابستان امسال توسط نشر چشمه منتشر شد و در مدت زمان خیلی کوتاه به چاپ دوم رسید.

 نویسنده، قبل از شروع داستان، پنج بیت از شاهنامه از لحظهٔ مرگ جریره بر بالین فرزندش فرود می‌آورد. همین اشاره نویسنده به این چند بیت شاهنامه، تلنگری است که خواننده را مجاب می‌کند تا داستان را شروع کند. داستانی با زیرساختار اسطوره‌ای و الهام از داستان جریره و فرود شاهنامه.

 داستان با این جمله شروع می‌شود: «یک نفر پس گردنم را می‌گیرد و از خواب می‌کشد بیرون». نویسنده با همین جملهٔ آغازین، خواننده را می‌نشاند تا داستانش را شروع کند. داستان خیلی سریع با ریتم تند به همراه تصویر آغاز می‌شود. داستانِ دختری به نام صهبا که کار گویندگی می‌کند و در سالگرد زنی به نام جریره به روستای خانوادگی‌اش می‌آید.

 جریره، زن دایی مادربزرگ صهبا بود. او تنها زنِ باسواد روستا است که می‌توانست قرآن و شاهنامه بخواند. در سنِ نوجوانی او را به عقد دایی مادربزرگ صهبا، که سنِ پدرش داشت، درآوردند. شخصیت جریره داستانِ «بی‌پدر» مانند شخصیت جریره داستان «فرود شاهنامه» یک مادر داغ دیده است.

 جریرهٔ داستانِ شاهنامه، دختر وزیر توران و زنِ اولِ سیاوش، سردار ایرانی‌ست. سیاوش به ملاحظات سیاسی و به واسطه پدر جریره با فرنگیس دختر افراسیاب ازدواج می‌کند. جریره بدین‌گونه تنها می‌ماند و پسری از سیاوش به دنیا می‌آورد که نامش را «فرود» برمی‌گزیند. سیاوش کشته می‌گردد. سپاهی از ایران به خون‌خواهی عازم جنگ با تورانیان می‌شود و به نزدیک کلات که جایگاه فرود است، می‌رسد. جریره هنوز داغ شوهر ناکامش را در دل زنده دارد. از این رو فرزندش را تشویق می‌کند که با سپاهیان همراه شود و برای کین‌خواهی پدرش سیاوش با تورانیان بجنگد. اما جریان، شکل دیگر می‌گیرد و به جای دوستی بین شاهزاده فرود و سپاهیان ایران، جنگ درمی‌گیرد و فرود در این جنگ کشته می‌شود. سپاهیان ایران به قلعه کلات هجوم می‌آورند، جریره پس از آن‌که همه گنج‌های قلعه را به آتش می‌کشد، می‌آید بر سر جسم بی‌جان پسرش و خنجری در شکم خود فرو می‌برد و روی بر روی او می‌نهد و جان می‌دهد.

 گنج جریره چه می‌تواند باشد؟ (ص۱۱۲ کتاب) جریره با طلسمش دارد انتقام مرگ فرزندش را از از خانواده می‌گیرد. هرکس قطره‌ای از خون فرزندش را در رگ داشته باشد باید زود خشک شود.

 داستان «بی‌پدر» با زیرساخت اسطوره‌ای و با الهام از داستانی از شاهنامه فردوسی، داستانی نو خلق کرده است. ریتم تند و چندین تک روایت داستانی پی‌درپی باعث ایجاد کشمکش و تعلیق در داستان شده که خواننده را وادار می‌کند تا داستان را به پایان برساند.

 نکتهٔ آخر، داستان «بی‌پدر»، اقتباس کامل از داستان شاهنامه نیست، بلکه الهامی از این داستان با پایان‌بندی و ساختاری متفاوت که به خلاقیت و نو بودن داستان می‌افزاید. در نهایت این هم یک کار جدید از مژده سالارکیا است که لذت خواندن یک رمان خوب را برای خوانندگان به همراه دارد.

 مصطفی بیان / چهارشنبه ۱۸ آبان ۱۴٠۱

داستان جدید سارا عیش آبادی منتشر شد.

داستان جدید سارا عیش آبادی با عنوان «پرنده باز آمده از سرزمین غریب» در شمارۀ جدید مجلۀ اطلاعات هفتگی، چهارشنبه 11 آبان 1401 به چاپ رسیده است.

سارا عیش آبادی، داستان نویس، شاعر، کارشناس ادبیات انگلیسی و متولد سال 1368 در نیشابور است.

مجلۀ اطلاعات هفتگی از قدیمی ترین مجله های کشور است. این مجله را می توانید از روزنامه فروشی های سراسر کشور خریداری کنید.

رمان جدید مرتضی فخری منتشر شد.

انتشارات مهری لندن، رمان جدید نویسندۀ همشهری مان را منتشر کرد.

رمان «برادران تاریکی» که در ایران مجوز چاپ نگرفت به تازگی توسط انتشارات مهری لندن به چاپ رسید.

مرتضی فخری متولد سال ۱۳۵۱ در نیشابور است. برخی از آثار این نویسندهٔ همشهری برگزیده‌ جایزه ادبی واو و یا نامزد جایزه ادبی مهرگان شده است. از مرتضی‌ فخری، بیش از ۱۰ رمان منتشر شده که مهم‌ترین آنها «کفتار»، «سی گاو»، «مهبوط» و «گورکن» است.

رمان «برادران تاریکی» دومین رمان مرتضی فخری است که توسط نشر مهری لندن منتشر می‌شود. سال گذشته رمان شش جلدی «مردم رنج» وی نیز توسط همین انتشارات وارد بازار کتاب شد.

در بخشی از این رمان می خوانیم: «بگذارید توی سرگردانی خیابان ها و کوچه های بغداد، بی پناهی ام سرگردان بماند. این همه مرد و زن و بچه ای که دشمن می خواندم شان! دشمن شان بودم؛ ناشناس و اسیر! ای کاش توانسته بودیم، بغداد را فتح کنیم. دیگر چه آرزویی می ماند؟ جهان دست ما بود؛ و کربلا و نجف و قدس! ... چه می گویم؟ گویی هنوز هم در شب عملیات سیر می کنم؛ پیش از راه افتادن برای نابودی دشمن!» (صفحه 193 کتاب).

رمان «برادران تاریکی»، نوشتهٔ مرتضی فخری، طرح و عکس جلد کتاب از مهدی زوار در ۳۵۵ صفحه از سوی انتشارات مهری لندن راهی بازار نشر شده است.

برای سفارش کتاب:

https://www.mehripublication.com/

داستان یک دختر مبارز

📖 داستان یک دختر مبارز

✍ شخصیت اصلی داستانِ «خانه‌ی آفاق» یک دختر مبارز است. دختری جوان و شجاع که هدفش «آزادی و سرنگونی شاه» بود. او تصور می‌کرد عامل اصلی همهٔ بدبختی‌ها، شاه است. اوست که مردم ایران را فقیر کرده است. شاه، دیکتاتور و زورگو بود به جای اینکه برای مردمش مدرسه و بیمارستان بسازد، خرج حکومت و کشورهای دیگر می‌کرد (صفحه ۱۳۳)؛ به همین دلیل محبوبه رفت قاتی گروهی شد که با شاه سر جنگ داشتند.

🔷 محبوبه (شخصیت اصلی داستان) می‌خواست انتقام مردمش را از شاه بگیرد. شاهی که خونِ جوانانِ معترض را کفِ خیابان ریخت (صفحه۸۴) او شجاع بود؛ دختری زرنگ و مبارز که دستگاه اطلاعات شاه حریفش نبود.

🔶 داستان با ضربهٔ ناگهانی شروع می‌شود. خیلی سریع. با حملهٔ ساواک به خانهٔ تیمی‌شان. انفجار، تیراندازی و کشتهٔ شدنِ دوستانِ محبوبه.

محبوبه مجبور به فرار می‌شود و سر از خانواده‌ای فقیر در محله‌ای دور افتاده در می‌آورد. زندگی چند روزهٔ محبوبه در خانهٔ آفاق، تجربه‌ای جدید برای او به وجود می‌آورد.

🔷 خانه و محلهٔ آفاق، نماد ایران و مردم ایران است که تا سر حد مرگ زندگی می‌کنند. همه یاد گرفتهٔ بودند شاه پرست باشند و توسری بخورند و حرف زور بشنوند. محبوبه دوست داشت یک‌روزی اهلِ محلهٔ آفاق حقیقت را بفهمند. بفهمند، که زندگی‌شان روی شن و خاک است و دلشان خوش نکنند به آرزوهای کوچک مثل نصب تلویزیون توی خیابان و یا کشیدنِ سیمِ برق به محل‌شان! بفهمند که دشمن‌شان شاه است و حق‌شان بیشتر از این‌هاست.(صفحهٔ ۱۳۴ و ۱۳۹).

🔶 داستانِ «خانهٔ آفاق»، داستانِ دختران و زنان ایران است. زنانی که قربانی سیاست‌های غلط شاه شدند و یا مبارز که اسلحه به سمت شاه گرفتند. حتما این کتاب را بخوانید.

✍ مصطفی بیان / جمعه ۲۹ مهر ۱۴٠۱

📖 خانه‌ی آفاق / سارا نظری / نشر برج / چاپ اول، ۱۴٠۱ / ۸۴ هزار تومان

آغاز رقابت 600 داستان نویس در ششمین جایزه داستان سیمرغ

رقابت ۶٠٠ داستان‌نویس فارسی‌زبان از ۲۶ استان کشور و ۸ کشور جهان در بزرگترین رویداد ادبی شرق کشور.

 با پایان یافتن مهلت ارسال اثر به «ششمین جایزه داستان سیمرغ»، داوری آثار رسیده به دبیرخانه این جایزه ادبی آغاز شده است.

 ساعت ۲۴ جمعه ۲۲ مهر ماه ۱۴٠۱ مهلت ارسال آثار به‌ «ششمین جایزه داستان سیمرغ» به پایان رسید. مرحله اول داوری داستان‌های ارسالی به این جایزه ادبی آغاز شده و پیش‌‌بینی شده است که در نیمهٔ دوم آذر ماه، اسامی راه یافتگان به مرحله نیمه‌پایانی این جایزه ادبی اعلام شود.

 جایزه مستقل و خصوصی «داستان سیمرغ» از سال ۹۴ به ابتکار «انجمن داستان سیمرغ نیشابور» و با مشارکت بخش خصوصی پایه‌گذاری شد و هدف از برگزاری این جایزه ادبی، کشف، معرفی و تولید آثار خلاق و برتر داستانی است.

 «ششمین جایزه داستان سیمرغ» در دو بخش ملی (ویژه نویسندگان فارسی‌زبان) و منطقه‌ای (ویژه نویسندگان نیشابوری) و با حضور شش داور مطرح کشوری برگزار می‌شود.

 در این دوره ۶٠٠ نویسنده از داخل و خارج از کشور داستان ارسال کردند. که بیشترین داستان‌ها به ترتیب از استان‌های تهران، خراسان رضوی، فارس، اصفهان، خوزستان و گیلان ارسال شده است. همچنین از کشورهای امریکا، انگلیس، افغانستان، تاجیکستان، مالزی، اتریش، سوئد و ترکیه داستان‌هایی به دبیرخانه این جایزه ادبی رسیده است.

 داستان‌های رسیده در دو مرحله داوری می‌شوند و اسامی داستان‌های رسیده به مرحله دوم، پیش از داوری نهایی در وبلاگ، اینستاگرام و کانال تلگرامی «انجمن داستان سیمرغ نیشابور» با آدرس Simurgh_Dastan@ منتشر خواهد شد.

 در این دوره، سه داور در بخش هیئت انتخاب و سه داور در بخش هیئت داوری حضور دارند. در بخش هیئت انتخاب، سه نویسنده و صاحب نظر در زمینه ادبیات داستانی و نقد ادبی از نیشابور و استان خراسان رضوی حضور دارند و در بخش هیئت داوری از سه نویسنده مطرح کشوری دعوت شده است.

 برای رعایت عدالت در داوری‌های اولیه و نهایی و نیز رفع هر گونه شائبه‌ای، آثار به صورت کدبندی شده در اختیار داوران قرار گرفته است و تا هنگام داوری نهایی، هیچ‌کس از هویت نویسندگان آثار برتر، اطلاعی نخواهد داشت.

 بر اساس فراخوان، جایزه اهدایی در بخش «فراملی»، به نفر برگزیده ۱٠ میلیون تومان و تندیس سیمرغ تعلق خواهد گرفت. همچنین برای بخش «منطقه‌ای»، به نفر برگزیده ۵ میلیون تومان و تندیس سیمرغ اهدا می شود. همچنین برای هر دو بخش #فراملی و #منطقه‌ای جداگانه، سه نفر شایسته تقدیر معرفی خواهند شد که یک میلیون تومان به همراه لوح تقدیر اهدا خواهد شد.

 علاقه‌مندان برای اطلاعات بیشتر می‌توانند به وبلاگ انجمن داستان سیمرغ نیشابور www.simurgh-dastan.blogfa.com  مراجعه کنند.

هیچ چیز برای نویسنده الزام آور نیست.

برگزاری نشست تخصصی «ادبیات جنگ» به بهانۀ هفتۀ دفاع مقدس در انجمن داستان سیمرغ نیشابور 

هیچ چیز برای نویسنده الزام آور نیست.

نویسنده گزارش: فروغ خراشادی

چاپ شده در نشریه «خیام نامه» / شماره 521 / یکشنبه 24 مهر 1401

یکی از جلسات «انجمن داستان سیمرغ نیشابور»، همزمان با هفته دفاع مقدس، اختصاص یافت به دعوت از «علی براتی گجوان» و کتاب تازه چاپ شدۀ وی، با نام «پسرم قاتل است!»

این نویسنده و منتقد ادبیات جنگ که متولد سال ۱۳۳۸ (و به روایتی از زبان خود نویسنده ۱۳۴۴)، رزمنده جنگ هشت ساله ایران و عراق و ساکن مشهد است، در نشستی با اعضای انجمن داستان سیمرغ، از داستان نویسی، تجربه زیسته یک نویسنده و تاثیر جنگ بر ادبیات داستانی گفت و یکی از داستان های کتاب جدیدش را برای حاضران در جلسه خواند. وی به پرسش هایی در خصوص ادبیات داستانی هم پاسخ داد، نظرش را درباره ژانر جنگ گفت و تاکید کرد که نه تنها در نوشته هایش دست به نقد اجتماعی می زند، بلکه با دیدگاه انتقادی به پدیده جنگ می نگرد. در معرفی بیشتر وی باید بگوییم که دومین مجموعه داستان براتی، «آمادهٔ ترور باش»، کتابی است با محوریت رویداد‌های انقلاب 57 که سال گذشته یکی ‌از نامزدهای جایزه ادبی جلال شد.

پیش از شروع جلسه از مصطفی بیان، دبیر انجمن داستان سیمرغ، از دلیل و اهمیت برگزاری چنین نشستی پرسیدیم که چنین پاسخ داد:

«براتی اصولا یا درباره جنگ تحمیلی می‌نویسد یا از انقلاب. به همین دلیل و به بهانهٔ آغاز هفتهٔ دفاع مقدس، تصمیم گرفتیم از جناب علی براتی گجوان دعوت کنیم با حضور در انجمن ما درباب شناخت ژانر «ادبیات جنگ» سخن بگوید. همچنین دوستانِ انجمن می توانند کتاب «پسر من قاتل است!» را با امضای نویسنده خریداری کنند؛ کتابی شامل ۲۵ داستان کوتاه که توسط نشر نیستان منتشر شده است.»

بیان در اهمیت این دعوت افزود: نشست ادبی «ادبیات جنگ»، اولین بار است که توسط انجمن داستان سیمرغ نیشابور، برگزار می‌شود و فرصتی است تا داستان‌نویسان جوان شهرستان نیشابور، با این نوع ژانر ادبی بهتر آشنا شوند. ما هم می توانیم امیدوار باشیم در سال‌های آینده، داستان‌هایی از این نوع ژانر ادبی از نویسندگان شهرمان منتشر شود.

تجربه زیسته به سن نیست!

یکی‌از جدی ترین پرسشذهایی که در خلال این جلسه مطرح شد، تاثیر تجربه زیسته نویسنده در خلق اثر بود؛ یکی‌از اعضای انجمن پرسید:

«چطور می توانم من، که متولد دهه ۶۰ هستم و جنگ را از نزدیک ندیده ام و تجربه جبهه را ندارم، داستان جنگ بنویسم؟ آیا این ژانر منحصر است به کسانی که جنگ را زیسته اند؟»

براتی پاسخ داد:

«تجربه زیسته به سن و دیده ها نیست...

مثلا من می‌خواهم رمانی درباره تاریخ اسلام بنویسم؛ من که آن موقع نبودم! الان از خودم می پرسم راجع به چه شخصیتی بنویسم؟ درباره چی؟ چه دوره ای را انتخاب کنم؟

خب من که نبوده ام ... یعنی نباید بنویسم؟ در واقع تجربه زیسته از دید من، از دو چیز نشات می‌گیرد: ۱)  سیر مطالعاتی عمیق و ۲) تجربیات زیستی.»

براتی ادامه داد: «بسیاری از جوانان تجربه زیسته بیشتری از من دارند. چرا که سیر مطالعاتی منظمی که برای خود چیده اند، بر آنها افزوده است. انتقال داده داشته اند. راستش ملاک تجربه زیسته، تنها دیدن به چشم و گذر عمر نیست؛ مسأله مهمی که معمولا نادیده گرفته می شود، پژوهش است. هوشیار باشیم که تحقیق را از یاد نبریم.»

این نویسنده ادبیات جنگ افزود: «خودم تا موضوعی برایم کاملا روشن و آماده نشود، به سراغش نمی روم. شما به عنوان نویسنده می دانید که گاهی شخصیت یقه نویسنده را می‌گیرد و می گوید پیش زمینه ای برای من مهیا نکرده ای! وقتی تحقیق نکرده ای یا تحقیق کافی و وافی در مسأله ای نکرده ای، اینطور می شود. به همین دلیل، یک نویسنده فقط با اتکا به زندگی زیسته دست به تولید داستان می زند و دیگری، با تحقیق و تجربه زیسته، خلق می کند!  بین یک نویسنده خلاق با یک نویسنده تولید کننده تفاوت است؛ در فرامتن و فراسوی داستان آن کسی که خلق می کند، مخاطب شروع می کند به کشف کردن...»

دبیر انجمن داستان «شمس» حرفهایش را چنین پی گرفت: «اصلا می دانید چرا داستان یکی از هنرهای هفتگانه است؟

تصویرسازی، فضاسازی و شخصیت پردازی در داستان نویسی، مخاطب را شریک داستان می‌کند. یعنی مخاطب بر اساس آنچه می‌خواند، دنیای ذهنی خودش را می سازد. و هر چه داستان خلاقانه تر باشد، شراکت خواننده در آن نمود بیشتری دارد.»

جنگ همیشه آسیب می زند.

در این نشست که با خاطراتی از دوره رزمندگی براتی و تاثیرات آن بر اندیشه، احساس و داستان نویسی او همراه بود، این نویسنده حوزه ادبیات جنگ گفت:

«از دید من جنگ همیشه آسیب می زند؛ چه شما مهاجم باشید و چه مثل کشور ما در جریان جنگ ۸ ساله، دست به دفاع بزنید... جنگ همیشه تاثیر مخربش را باقی می گذارد... به همین دلیل وقتی از ادبیات جنگ حرف می زنیم، من آن را به ادبیات دفاع مقدس و جنگ تقسیم نمی‌کنم...» وی با تاکید بر این نکته که ژانر جنگ، یکی از جذاب ترین ژانرهای داستانی است و در دنیا طرفداران بسیار دارد، گفت:  «تولید این ژانر در کشور ما هم زیاد است اما در بین مخاطبان، به دلایلی طرفداران زیادی ندارد؛ من توصیه میکنم شما چند رمان یا داستان کوتاه درباره جنگ بخوانید... از کسانی بخوانید که برای دل خودشان می نویسند... از نویسندگانی که خود را موظف به نوشتن چیزی نمی کنند... اصلا نویسنده  اگر ژانری را دوست ندارد، نباید بنویسد؛ به شما هم تاکید می‌کنم سفارشی نویسی نکنید؛ جشنواره نویسی و جایزه نویسی نکنید... چیزی که نویسنده برای خودش می‌نویسد مهم است... هیچ چیز برای نویسنده الزام آور نیست...»